როგორ შეიძლება ოცდაათწლიანი სამეცნიერო შრომა უბრალოდ გაქრეს?
30 000-ზე მეტი გეოლოგიური ნიმუში, ოფიციალური დოკუმენტები, ინვენტარის ჩანაწერები და პასუხგაუცემელი კითხვები — საქმე, რომელმაც საზოგადოების ყურადღება კვლავ მიიპყრო.
ბათუმი — მუზეუმი მხოლოდ საგამოფენო სივრცე არ არის. იგი წარმოადგენს ცოდნის, მეცნიერებისა და კულტურული მემკვიდრეობის საცავს, რომლის შექმნას ხშირად ათწლეულები სჭირდება. სწორედ ამიტომ, როდესაც ასეთი კოლექციის ბედი გაურკვეველი ხდება, კითხვა მხოლოდ მატერიალურ დანაკარგს აღარ ეხება — საუბარია სამეცნიერო მემკვიდრეობაზე.
საზოგადოების ყურადღების ცენტრში მოექცა გეოლოგიური კოლექცია, რომლის შექმნაზეც, არსებული ინფორმაციით, თითქმის ოცდაათი წელი დაიხარჯა. წარმოდგენილი მასალების მიხედვით, კოლექცია მოიცავდა 30 000-ზე მეტ მინერალს, ქანს, კრისტალსა და ნამარხს, რომლებიც მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან იყო შეგროვებული.
დღეს კი მთავარი კითხვა უცვლელია — სად არის ეს კოლექცია?
სამი ათწლეულის განმავლობაში შექმნილი უნიკალური კოლექცია
არსებული დოკუმენტაციის მიხედვით, კოლექცია მრავალი წლის განმავლობაში იქმნებოდა. ექსპონატები სხვადასხვა კონტინენტიდან, სამეცნიერო ექსპედიციებიდან, კერძო კოლექციონერებისა და საერთაშორისო მინერალოგიური გამოფენებიდან იყო მოპოვებული.
თითოეულ ნიმუშს, როგორც ირკვევა, ჰქონდა საკუთარი საინვენტარო ნომერი, აღწერა, წარმოშობის მონაცემები და ფოტოდოკუმენტაცია.
სპეციალისტების შეფასებით, მსგავსი მასშტაბის კოლექციის ხელახლა შექმნას შესაძლოა ათწლეულებიც კი დასჭირდეს.
დოკუმენტები არსებობს, მაგრამ კითხვები პასუხგაუცემელია
საქმეში წარმოდგენილია ინვენტარის სიები, ფოტომასალა, ოფიციალური განცხადებები და სხვადასხვა უწყებასთან მიმოწერა, რომლებიც ადასტურებს, რომ კოლექცია რეალურად არსებობდა.
თუმცა, ოფიციალურ მიმართვებში აღნიშნულია, რომ კოლექციის მნიშვნელოვანი ნაწილი ამჟამად ვერ მოიძებნა.
ამ გარემოებამ საზოგადოებაში არაერთი კითხვა გააჩინა.
თეონა არაბაშვილის სახელი ოფიციალურ მიმართვებში ფიგურირებს
ოფიციალურ განცხადებებსა და მიმართვებში, რომლებიც მუზეუმის მართვისა და კოლექციის გადაადგილების პროცესს ეხება, მოხსენიებულია თეონა არაბაშვილის სახელიც.
ამ დოკუმენტებში შესაბამის ორგანოებს სთხოვენ, შეისწავლონ მუზეუმის მართვისა და კოლექციის გადაადგილების გარემოებები და დაადგინონ ფაქტობრივი ვითარება.
ამასთანავე, საჯაროდ ხელმისაწვდომი ინფორმაციის მიხედვით, აღნიშნულ საკითხებთან დაკავშირებით არ არსებობს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, რომელიც ვინმეს პასუხისმგებლობას დაადგენდა. შესაბამისად, საუბარია ოფიციალურ მიმართვებში წარმოდგენილ საკითხებსა და ბრალდებებზე, რომელთა საბოლოო შეფასება მხოლოდ შესაბამის სამართლებრივ პროცესში შეიძლება.
გამოცემა მზად არის, თეონა არაბაშვილის სურვილის შემთხვევაში, სრულად გამოაქვეყნოს მისი პოზიციაც.
ექსპერტები: აუცილებელია დამოუკიდებელი შეფასება
გეოლოგიისა და მუზეუმების სფეროს სპეციალისტების განცხადებით, მსგავსი შემთხვევების დროს აუცილებელია:
- სრული საინვენტარო შემოწმება;
- არსებული დოკუმენტაციისა და კოლექციის შედარება;
- გადატანის პროცესების დეტალური შესწავლა;
- დაკარგული ექსპონატების იდენტიფიცირება;
- შედეგების საჯაროდ გამოქვეყნება.
მათი შეფასებით, ეს ხელს შეუწყობს როგორც საზოგადოების ნდობის აღდგენას, ისე ფაქტობრივი გარემოებების დადგენას.
კითხვები კვლავ პასუხს ელოდება
დღემდე უცნობია:
- როდის ჩატარდა კოლექციის ბოლო სრული ინვენტარიზაცია?
- რამდენი ექსპონატია ამჟამად ადგილზე?
- რა მოხდა კოლექციის გადატანის სხვადასხვა ეტაპზე?
- არსებობს თუ არა დაკარგული ნიმუშების სრული სია?
- ჩატარდება თუ არა დამოუკიდებელი ექსპერტიზა?
საკითხი მხოლოდ ერთი მუზეუმის შესახებ არ არის
სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ საქმე ეხება არა მხოლოდ ცალკეულ ექსპონატებს, არამედ მრავალწლიანი სამეცნიერო შრომის, კვლევისა და კულტურული მემკვიდრეობის დაცვას.
სწორედ ამიტომ საზოგადოება კვლავ ელოდება პასუხს მთავარ კითხვაზე:
როგორ შეიძლება ოცდაათწლიანი სამეცნიერო შრომა უბრალოდ გაქრეს?